Nieuwe suburbanisatie

De stroom uit de Randstad naar het oosten kan niet los worden gezien van de veranderende verhoudingen binnen de Randstad zelf. Om dit te illustreren kijken we naar de verhuisbalans per gemeente op de kaart.

Veranderd kaartbeeld

De twee onderstaande kaarten laten zien dat de verhoudingen binnen de Randstad drastisch zijn verschoven. In de periode 2013-2015 waren het vooral de grote steden die per saldo huishoudens aantrokken, ook uit de andere delen van de Randstad. In 2016-2018 is de aantrekkingskracht van een aantal steden binnen de Randstad sterk verminderd. Amsterdam verliest nu per saldo huishoudens aan de rest van de Randstad. Suburbane plaatsen als Almere, Alphen aan den Rijn en sommige andere gemeenten in het Groene Hart kennen nu een per saldo instroom binnen de Randstad of hebben hun negatieve saldo zien afnemen.

Verhuisbalans met / binnen de Randstad; verhuisde huishoudens in de periode 2013-2015 (CBS Microdata)
Verhuisbalans met / binnen de Randstad; verhuisde huishoudens in de periode 2016-2018 (CBS Microdata)

Olievlekwerking

Binnen de Randstad is dus duidelijk sprake van een toegenomen suburbanisatie. Dit wil overigens niet zeggen dat de steden in de Randstad leeglopen. De steden oefenen nog altijd een grote aantrekkingskracht uit op de rest van Nederland (buiten de Randstad) en met name Amsterdam kent een recent sterk toegenomen instroom uit het buitenland. De populariteit van de steden (met name Amsterdam) en het daarbij achterblijvende woningaanbod (kwantitatief en kwalitatief) leidt tot stijgende prijzen. Het is dan ook niet verwonderlijk dat huishoudens op zoek naar meer vierkante meters voor een redelijke prijs uitwijken naar omliggende gemeenten, alwaar ze op hun beurt ook weer bijdragen aan stijgende prijzen. De Rabobank heeft hier recent nog over gepubliceerd. De ‘overloop’ naar aangrenzende regio’s buiten de Randstad ligt in het verlengde van deze ontwikkeling.

De veranderde verhoudingen binnen de Randstad vallen buiten het kader van dit onderzoek en blijven hier verder buiten beschouwing. Wel spreken we de verwachting uit dat het woningaanbod binnen de Randstad voorlopig tekort schiet om aan de vraag te voldoen. Dit geldt zowel kwantitatief als kwalitatief (veel kleine appartementen). We moeten dan ook niet verbaasd zijn als de overloop uit de Randstad aanhoudt of nog toeneemt.